Sławni mieszkańcy

data/_inne/Rozne/Ksiadz Christoph.jpg

Ksiądz Teodor Christoph - świątobliwy kapłan śląski Teodor Christoph urodził się 4 sierpnia 1839 roku w Sobocisku, małej miejscowości położonej niedaleko Oławy. Jego rodzicami byli Franciszek Christoph i Franciszka z domu Kinkel. Miał jeszcze starszego brata Wojciecha i trzy siostry Chrzest przyjął dopiero mając osiem lat. Nadano mu wówczas trzy imiona: Franciszek Antoni Teodor. To ostatnie, jako najczęściej używane stało się jego właściwym imieniem. Jego ojciec był nauczycielem i organistą. Atmosfera rodzinna w domu była przepojona głęboką religijnością. Gdy Teodor miał 16 lat, zmarł jego ojciec, w rok później matka. Teodor uczęszczał do gimnazjum św. Macieja we Wrocławiu, gdzie podczas nauki mieszkał w zakładzie św. Józefa prowadzonym przez Siostry Boromeuszki. Świadectwo dojrzałości otrzymał w 1859 roku. Nie od razu poczuł swoje prawdziwe powołanie. Mając 19 lat zaczął pracować jako górnik w Królewskiej Hucie. Po kilku latach pracy uległ wypadkowi i trafił do Szpitala Brackiego w Zabrzu. Tam najprawdopodobniej wykrystalizowało się jego powołanie i wstąpił na Wydział Teologiczny Królewsko-Pruskiego Uniwersytetu we Wrocławiu. Wszystkie święcenia kapłańskie przyjął z rąk biskupa Henryka Foerstera w latach 1863-1864. Mszę prymicyjną odprawił w klasztorze Sióstr Urszulanek we Wrocławiu, gdzie mieszkał w czasie studiów. Wikariuszem został w parafii św. Marii Magdaleny w Chorzowie. W tym czasie umiera jego starszy brat, także kapłan, na cholerę. Cios spowodowany śmiercią brata powoduje kłopoty zdrowotne, w wyniku których ks. Teodor trafia na parafię położoną w zdrowszej okolicy, w Krapkowicach na Opolszczyźnie. Do Miasteczka (Georgenbergu) trafia 10 lipca 1871 roku. Była to jego pierwsza samodzielna parafia. Zamieszkał obok drewanianego kościółka w małym zrujnowanym drewnianym domku obrzuconym gliną, składającym się z pokoju, komory i małej kuchenki. Mieszkał tu aż do swojej śmierci, 10 lutego 1893 roku. Przeszedł do pamięci mieszkańców jako człowiek wielkiego serca zawsze pomagający ubogim. Opiekował się sierotami, utrzymywał i uczył ok. 200 chłopców, z których wielu potem zostało kapłanami. Potrafił zjednoczyć mieszkańców zróżnicowanych kulturowo i narodowo. Do dziś na jego grób przychodzą wierni, często młode pary rozpoczynają wspólne życie od złożenia tu wiązanki kwiatów. Sam prowadził bardzo skromne życie. Wstawał o 4 rano, żywił się niezwykle skromnie, cały czas poświęcał pracy duszpasterskiej i nauczaniu dzieci.

data/_inne/Rozne/Bondkowski.jpg

Jan Bondkowski - pierwszy burmistrz Miasteczka Śląskiego. Jan Bondkowski urodził się 8 sierpnia 1859 roku w Tarnowskich Górach. Jego rodzicami byli Jan i Paulina z Kasprzeńskich. Ukończył szkołę górniczą w Tarnowskich Górach i opuścił Śląsk podejmując pracę w Małopolsce jako zarządca kopalni w Grudny Dolnej (Galicja). W 1893 roku wyjechał za granicę, gdzie zajmował się m.in. zarządzaniem terenów naftowych i innych dla małopolskiej spółki górniczej. Ok. 1911 roku powrócił na stałe do rodzinnych Tarnowskich Gór i stanął na czele ruchu narodowego w swoim powiecie. W jego domu założono Bank Ludowy, który wspierał polskie organizacje i stał się instytucją kredytową dla polskiej ludności. Założył tez polskie Towarzystwo Posiedzicieli Domów i Gruntów. Wiosną 1919 roku pod jego przewodnictwem powstał tajny, pierwszy polski komitet. Komitet organizował wiele polskich instytucji, m.in. Towarzystwo Czytelni Ludowych, kółko śpiewacze "Mickiewicz", Towarzystwo gimnastyczne "Sokół" i Towarzystwo Polek. Niezwykle ważną rolę spełniło "Kasyno obywatelskie", pod którego płaszczykiem odbywały się zebrania polityczne polskich towarzystw. Jan Bondkowski wziął udział w pierwszych wyborach komunalnych na Górnym Śląsku. Wszedł do rady miejskiej; a w 1920 został pierwszym polskim burmistrzem w Miasteczku Śląskim, a jednocześnie pierwszym polskim burmistrzem na Śląsku.

data/_inne/Rozne/jozefa-bramowska.jpg

Józefa Bramowska urodziła się 10 marca 1860 roku w Żyglinie w rodzinie Tomasza i Barbary Batsch z domu Przybyłek. W Żyglinie skończyła szkołę powszechną, potem wyszła za mąz za rolnika z tej wsi, Piotra Bramowskiego. Urodziła pięciu synów. Działalność na rzecz sprawy polskiej rozpoczęła od propagowania polskich gazet i czytelnictwa. W 1909 założyła Towarzystwo Kobiet w Żyglinie, nazwanej później Towarzystwem Polek. Jako reprezentantka Żyglina brała udział w wiecu kobiet polskich w Bytomiu, gdzie wygłosiła płomienną mowę. Z tego powodu dokonano rewizji w jej domu i nałożono areszt domowy. Po I wojnie światowej Bramowska z całą energią zaangażowała się w tworzenie odrodzonych organizacji polskich na Śląsku. Rozpoczęła zakładanie kół Towarzystwa Polek w miejscowościach powiatu tarnogórskiego, a potem objęła funkcję przewodniczącej tego Towarzystwa. W 1919 roku została niespodziewanie aresztowana pod dziwnymi zarzutami. Potem organizowała kolejno pierwszy powojenny wiec Polek w Bytomiu, pierwszy powiatowy zjazd Towarzystwa Polek; uczestniczyła w historycznym sejmiku Polek w Gliwicach. Stała się orędowniczką polskości i wszędzie gdzie tylko mogła występowała z pełnymi ekspresji przemówieniami. W jej domu zawsze znajdowali schronienie powstańcy ścigani przez bojówki niemieckie i działacze polscy. W czasie trzeciego powstania śląskiego miała w domu magazyn broni. Z tego powodu ona i jej gospodarstwo było ciągłym obiektem ataków ze strony bojówek niemieckich. W latach międzywojennych dwukrotnie wchodziła w skład Senatu Rzeczypospolitej (w 1928 i w 1935 roku). Była też przewodniczącą Stowarzyszenia Kobiet ze Śląska.
W 1935 roku Towarzystwo Polek zorganizowało uroczyste obchody 75 lat jej życia, połączone z akademią w Teatrze im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach. Po zajęciu Śląska przez Niemców podczas II wojny światowej, Józefa Bramowska znalazła się na liście polskich działaczy przeznaczonych do umieszczenia w obozie koncentracyjnym. Tragedii uniknęła dzięki podeszłemu wiekowi. Zmarła 24 października 1942 roku. Posiadała liczne odznaczenia m.in. Krzyż Oficerski Polonia Restituta. Należy do grona najwybitniejszych śląskich działaczy społecznych.

data/_inne/Rozne/ks sobanski 4.jpg

Ksiądz profesor Remigiusz Sobański – urodził się 1 sierpnia 1930 roku w Miasteczku Śląskim w domu znajdującym się obecnie przy ul. Kolejowej.

W latach 1949 – 1954 studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim. Święcenia kapłańskie przyjął 29 czerwca 1954 roku w Piekarach Śląskich z rąk bpa Zdzisława Golińskiego.
Opuszczając mury Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1954 roku miał już tytuł doktora teologii. W roku 1971 zrobił habilitację w zakresie nauk prawnych na Akademii Teologii Katolickiej. W 1974 roku został profesorem nadzwyczajnym, natomiast w 1982 roku – profesorem zwyczajnym.

Był doktorem teologii, profesorem doktorem habilitowanym nauk prawnych, członkiem Kościelnej Komisji Konkordatowej, profesorem i kierownikiem Katedry Teorii Prawa Kościelnego Wydziału Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, wikariuszem sądowym Sądu Metropolitarnego w Katowicach, profesorem Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego, profesorem na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, konsultorem Rady Prawnej Konferencji Episkopatu Polski, członkiem Prezydium Komitetu Nauk Prawnych PAN, członkiem Rady Konsultacyjnej przy wiceprezesie Rady Ministrów i Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji, członkiem: Consociatio Internationalis Studio Iuris Canonici Promovendo, Associazione Canonistica, Societé de Droit des Eglises Orientalele i in.

W 1992 roku w Bonn otrzymał tytuł doktora honoris causa teologii, wielokrotnie był nagradzany i odznaczany orderami krajowymi i zagranicznymi, był kapelanem Jego Świątobliwości, kawalerem Bizantyjskiego Zakonu Grobu Świętego (OBSS) – La Valetta.

Służba w Kościele księdza profesora Remigiusza Sobańskiego przedstawiała się następująco:

  • w latach 1954 – 1955 był wikariuszem w Katowicach Szopienicach,
  • 1955 – 1956 – wikariuszem w Zebrzydowicach,
  • w 1957 roku – katechetą w Chorzowie,
  • od 1957 roku kolejno – notariuszem, sędzią,
  • od 1989 roku był wikariuszem sądowym Sądu Biskupiego (od 1992 roku Sądu Metropolitarnego) w Katowicach,
  • od 1958 roku – był profesorem Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego,
  • od 1968 do 1976 roku – redaktorem "Śląskich Studiów Historyczno – Teologicznych",
  • od 1970 roku na ATK kolejno: adiunktem, docentem, profesorem nadzwyczajnym a od 1982 roku profesorem zwyczajnym,
  • w latach 1973 – 1977 był zastępcą redaktora naczelnego "Prawa Kanonicznego",
  • w latach 1975 – 1978 – dziekanem Wydziału Prawa Kanonicznego, członkiem Rady Naukowej Konferencji Episkopatu Polski,
  • w latach 1978 – 1981 – prorektorem ATK,
  • od 1981 do 1987 – rektorem ATK, członkiem Rady Naukowej Konferencji Episkopatu Polski,
  • w latach 1976 – 1982 – był konsultorem watykańskiej Kongregacji ds. Duchowieństwa,
  • 1976 – 1989 – członkiem zespołu redakcyjnego "Monitor Ecclesiasticus",
  • w latach 1980 – 1990 – członkiem zarządu Consociatio Internationalis Studio Iuris Canonici Promovendo,
  • w latach 1981 – 1984 oraz od roku 1994 – członkiem Prezydium Komitetu Nauk Prawnych PAN,
  • 1983 – 1990 – członek zespołu redakcyjnego "Concilium",
  • 1985 – prof.esor zaproszony Uniwersytetu w Moguncji,
  • od 1989 – członek, następnie konsultor Rady Prawnej Konferencji Episkopatu Polski,
  • 1990 – 1993 – członek Komisji Dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
  • od 1991 roku – profesor zwyczajny na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego,
  • 1995 – 1996 – członek Centralnej Komisji ds. Tytułu i Stopni Naukowych,
  • od 1998 – członek Rady Konsultacyjnej przy wiceprezesie Rady Ministrów i Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji, ekspert doraźnych komisji sejmowych (konstytucyjnej, ds. ratyfikacji konkordatu),
  • od 11.05.1998 – członek Kościelnej Komisji Konkordatowej,
  • 10.02.2000 r. Rada Miejska w Miasteczku Śląskim jednogłośnie Uchwałą Nr XVII/141/2000 przyznała tytuł Honorowego Obywatela Miasta ks. prof. Remigiuszowi Sobańskiemu, który został mu uroczyście nadany podczas uroczystej sesji w dniu 27.04 2000 r. Od momentu nadania Honorowego Obywatelstwa Ks. prof. Sobański uczestniczył w uroczystych sesjach Rady Miejskiej, podczas których wygłosił wykłady: Państwo, prawo, urząd (27.04.2000 r.), Życzenia dla mojego Miasteczka (23.04.2001 r.), Państwo buduje się od dołu (23.04.2002 r.), Europa jako pojęcie polityczne i prawne (23.04.2003 r.), Temat związany z akcesją Polski do UE (23.04.2004 r.), O urzędzie (22.04.2005 r.), Europa obojga praw (21.04.2006 r.),
  • 27.10.2000 r. – został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski,
  • 06.12.2000 – odbyło się wręczenie księgi pamiątkowej dla uczczenia pracy naukowej przez UŚ połączone z obchodami 70-tej rocznicy urodzin księdza profesora,
  • 13.06.2001 wręczenie Księgi Jubileuszowej Śląskich Studiów Historyczno – Teologicznych,
  • 28.06.2004 r. ks. Sobański świętował jubileusz 50-lecia kapłaństwa,
  • 11.10.2005 – podczas Mszy Św. inaugurującej nowy rok akademicki w Katedrze Chrystusa Króla w Katowicach z rąk arcybiskupa Damiana Zimonia odebrał nagrodę Lux ex Silesia,
  • 02.09.2007 – jubileusz 50-lecia pracy w Sądzie Metropolitalnym w Katowicach, którego oficjałem był od 1989 roku. Współpracownicy Księdza Jubilata postanowili uczcić swego Oficjała wydaniem specjalnej księgi pamiątkowej „Sędzia i pasterz”. Artykuły w książce – zgromadzone w działach: „Wokół osoby Jubilata” i „Dedykowane Jubilatowi” – m.in. poruszają aktualne zagadnienia związane z pracą sądów kościelnych oraz pogłębiają znajomość wybranych pojęć z prawa kanonicznego. Pozycja zawiera również pełną bibliografię prac ks. prof. Sobańskiego. Cennym uzupełnieniem są zdjęcia członków Sądu Metropolitalnego, m.in. ze spotkań z pracownikami innych sądów kościelnych za granicą.
  • 12.11.2007 – odebrał w Warszawie „Złotą Wagę” – nagrodę przyznawaną przez Naczelną Radę Adwokacką za obiektywne, rzetelne i poparte głęboką wiedzą publikacje oraz audycje na tematy prawne.

Największe publikacje księdza profesora to:

  • "Normy ogólne Kodeksu Prawa Kanonicznego", Warszawa 1969,
  • "Chrzest jako podstawa jedności Kościoła", Warszawa 1971,
  • "Zarys teologii prawa kanonicznego", Warszawa 1973,
  • "Kościół – prawo – zbawienie", Katowice 1979,
  • "Kościół jako podmiot prawa. Elementy eklezjologii prawnej", Warszawa 1982,
  • "Grundlagenproblematik des Katholischen Kirschenrechts", Wien - Köln 1987,
  • "Teoria Prawa Kościelnego", Warszawa 1992,
  • "La Chiesa e il suo diritto", Torino 1993,
  • "Collegialità e primato", (współautorstwo), Bologna 1993,
  • ponad 350 publikacji naukowych, ponadto artykuły i felietony w prasie tygodniowej.

Ksiądz profesor Remigiusz Sobański zmarł wieczorem 11 grudnia 2010 r. w swoim mieszkaniu w Katowicach. Pokonała go choroba nowotworowa.

wróć na górę